A A A A A A
ผู้เขียน หัวข้อ: หลักการปฏิบัติธรรมในทางพุทธศาสนา  (อ่าน 794 ครั้ง)

ออฟไลน์ เทวดา5

  • Newbie
  • *
  • กระทู้: 13
    • ดูรายละเอียด
หลักการปฏิบัติธรรมในทางพุทธศาสนา

หลักการปฏิบัติธรรม ตามหลักพุทธศาสนาตามตำราแล้ว แบ่งไว้เป็นสองประเภท คือ
๑. สมาธิ หรือ สมถะกัมมัฏฐาน แบ่งวิธีการปฏิบัติออกเป็นหลายรูปแบบตามหลัก          ธรรมชาติแห่งการสังคมเป็นอยู่ร่วมกัน
๒.วิปัสสนา หรือ วิปัสสนากัมมัฏฐาน หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “การเข้าสู่ญาณ(ยาน)”
การปฏิบัติสมาธิ ทุกรูปแบบ ต้องปฏิบัติให้ได้ ฌาน(ชาน) ๔ (บ้างก็ว่า ฌาน(ชาน)๕) คำว่า ให้ได้ฌาน(ชาน)๔ หมายถึง ให้ได้ความเป็น เอกัคคตา คือ ความเป็นสมาธิ ฌาน ๑,๒,๓ ไม่เอา ต้องละ,ต้องสำรอก,ต้องขจัด ให้เหลือเฉพาะฌาน(ชาน)ที่ ๔ เพียงอย่างเดียว อย่างนี้เรียกว่า มีสมาธิ คือ จิตสงบ

หากบุคคลใดกล่าวว่า สอนว่า จะรู้สึกอย่างนั้น ปีติอย่างนี้ ซาบซ่านอย่างโน้น นั่นคือ วิตก วิจารณ์ ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นการยกจิตขึ้นสู่อารมณ์เหล่านั้นตามความต้องการของแต่ละบุคคล ไม่ได้สมาธิ ไม่ได้จิตสงบ 

ฌาน(ชาน) คือลักษณะงานลักษณะหนึ่งของระบบการทำงานของร่างกายรูปแบบหนึ่ง ซึ่งจะเกิดขึ้นได้ทุกเวลา ทุกสถานที่ ทุกโอกาส และจะเกิดขึ้นไปตามลำดับขั้นตอน ๑-๔ เมื่อได้สัมผัสทางอายตนะจากสิ่งแวดล้อม ก็จะเกิดฌาน(ชาน)ขึ้น และหรือเมื่อปฏิบัติสมาธิ ก็จะเกิดฌาน(ชาน) เช่นกัน อันเนื่องจากความจำ และความต้องการ ของตัวบุคคลนั้นๆ

เมื่อ ปฏิบัติสมาธิ คือ ฝึกจนจิตสงบดีแล้ว หากบุคคลนั้นๆต้องการจะปฏิบัติธรรมหรือฝึกตนเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจเพื่อบรรลุสู่ชั้นอริยะบุคคลในทางพุทธศาสนา ก็จะต้องฝึกปฏิบัติวิปัสสนา หรือการฝึก การเข้าสู่ญาณ(ยาน)เป็นลำดับต่อเนื่องจากการฝึกสมาธิ ซึ่งท่านทั้งหลายสามารถศึกษาหาความรู้ตามหัวข้อการวิปัสสนาเอาตามหลักวิปัสสนา ๙ อย่าง หรือศึกษาหาความรู้ตามหัวข้อพื้นฐานตามหลัก “สติปัฏฐาน ๔”

การฝึกปฏิบัติวิปัสสนา หรือ การเข้าสู่ญาณ(ยาน) ก็คล้ายคลึงกับการฝึกสมาธิ หากวอกแวก ไม่ได้คิดพิจารณาอยู่ในหลักการวิปัสสนา ก็เรียกว่า ฟุ้งซ่าน หรือ อาจจะเรียกว่า ถอยหลังลงสู่ชั้น ฌาน(ชาน)ขั้นที่ ๑,๒,๓ นั่นก็หมายความว่า ฝึกวิปัสสนาหรือการเข้าสู่ญาณ(ยาน)ไม่ได้ผลเท่าที่ควร หรืออาจจะเรียกว่า ไม่ได้ผลเลยก็ได้ เช่นกัน

อนึ่ง ที่สำคัญในทางตำราหรือ ในพระไตรปิฎก มีหลักวิธีการ วิปัสสนา ทางลัด คือเป็นการฝึกวิปัสสนาแบบง่าย หรือจะเรียกว่า เป็นหลักการพื้นฐานหรือหัวข้อพื้นฐานในการวิปัสสนา  นั้นก็คือ “หลัก สติปัฏฐาน ๔” หรือหากจะกล่าวอีกรูปแบบหนึ่ง “สติปัฏฐาน๔” ก็คือ หลักวิปัสสนาแบบง่าย แบบทางลัดหรือ เป็นหลักการพื้นฐานหรือหัวข้อพื้นฐานในการปฏิบัติวิปัสสนา

ท่านทั้งหลายจงได้ศึกษาเล่าเรียน แลใช้สมองสติปัญญาคิดพิจารณาให้เกิดความรู้ความเข้าใจอย่างถ่องแท้เถิดขอรับ
จ่าสิบตรี เทวฤทธิ์ ทูลพันธ์ (ผู้เขียน)
 ๒๒ มีนาคม ๒๕๕๗